KARTEL OLUŞTURAN BANKALARA KARŞI TAZMİNAT DAVASI

KARTEL OLUŞTURAN BANKALARA KARŞI TAZMİNAT DAVASI

21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında aşağıda yer verilen 12 bankadan mevduat, kredi ve kartı hizmetlerinden faydalanan,
Tüketiciler (bireysel), Tacirler (kobiler, dükkan sahipleri, büyük veya küçük esnaflar) ve Kamu Kurumları (özellikle kamu mevduatları bakımından) suni şekilde oluşturulan kartel aracılığıyla tam 12 banka tarafından talep edilen faiz dolayısıyla uğradıkları maddi zararlarını ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminat talebiyle, bu 12 bankaya karşı tazminat davası açabileceklerdir.

Rekabet Kurulu tarafından başlatılan soruşturma sonucunda, Türkiye’de faaliyet gösteren 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. Maddesinin ihlali sebebiyle adı geçen bu bankalara idari para cezası yaptırımı uygulanmasına karar verilmiştir. İşbu karara karşı idare mahkemesi nezdinde itiraz da bulunulmuş ise de, idare mahkemesi Rekabet Kurulu Kararını hukuka uygun bulmuş, aynı şekilde Danıştay incelemesinden de geçen idare mahkemesi kararı onanmıştır. Son olarak Danıştay’a yapılan karar düzeltme istemleri de red edilmiş olup, ilgili kararın icra edilebilirliği kesinleşmiştir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 58. Maddesi uyarınca; ‘Her kim bu kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilir. Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hakim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir’ denilmektedir.

Şu halde Rekabet Kurulu’nun verdiği ilgili karar uyarınca; 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında aşağıda yer verilen 12 bankadan mevduat, kredi ve kartı hizmetlerinden faydalanan banka müşterileri uğranılan zararın veya haksız olarak bankanın elde ettiği tutarın 3 katı tutarında tazminat almaya hak kazanabileceklerdir.

Rekabet Kurulu’na göre,
Konut kredilerinde 15 baz puanlık (0,15)
İhtiyaç kredilerinde 10 baz puanlık (0,10)
Taşıt kredilerinde 5-20 baz puan arasında (0,5-0,20)
bir kartel uzlaşması (ortak faiz artırımı) söz konusudur.

Bu durumu ilgili krediler bakımından örnekleyecek olursak;

KONUT KREDİLERİNDE ÇEKTİĞİNİZ KREDİ TUTARININ ASGARİ %38’İ TUTARINDA TAZMİNAT SÖZ KONUSU
a
Rekabet Kurulu’nun ilgili kararında 12 Banka’nın oluşturduğu kartel ile konut kredilerinin faizlerinde 15 baz puanlık (0,15) bir faiz artırımı yaşandığı belirtilmektedir. 120 ay vade için konut kredisi faizlerinde 0,15’lik bir zarar miktarı esas alınarak hesaplanacağını öngörebiliriz.

Örnek I
300.000,00.-TL 120 ay vadeli konut kredisi çekildiğinde,
%1.0 faizle (serbest piyasa için kabul edilen faiz oranı) çekilirse 516.330,00.-TL eder.
%1.15 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 554.638,00.-TL eder.
Banka Müşterisinin 554.638,00.-TL yerine 516.330,00-TL ödemek durumunda kaldığı için ilgili banka tarafından 38.308,00.-TL zarara uğratılmış olduğu söylenebilir.
38.308,00-TL olarak belirlenen zararın 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında ise, 300.000,00.-TL kredi çeken müşterinin 114.924,00.-TL tazminat hakkı olduğu ifade edilebilecektir.

TAŞIT KREDİLERİNDE ÇEKTİĞİNİZ KREDİ TUTARININ ASGARİ %12’Sİ TUTARINDA TAZMİNAT SÖZ KONUSU
b
21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasından aşağıdaki listelenen 12 banka’nın herhangi birinden ya da birkaçından kredi ya da mevduat işleminiz oldu ise sizin de zararınızın 3 katı kadar tazminat hakkınız var.
12 Banka’nın oluşturduğu kartel ile taşıt kredilerinin faizlerinde 5-20 baz puanlık (0,5-0,20 arasında) bir faiz artırımı yaşandığı belirtilmektedir. Rekabet Kurulu’nun ilgili kararı uyarınca; 48 ay vade için taşıt kredisi faizlerinde 0,12’lik bir zarar miktarı esas alınarak hesaplanacağını öngörülürse;

Örnek II
80.000,00.-TL 48 ay vadeli taşıt kredisi çekildiğinde,
%1.0 faizle (serbest piyasa için kabul dilen faiz oranı) çekilirse 105.706,00.-TL eder.
%1.12 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 109.079,00.-TL eder.
Banka Müşterisinin 109.079,00.-TL yerine 105.706,00.-TL ödemek durumunda kaldığı için ilgili banka tarafından 3.373,00.-TL zarara uğratılmış olduğu söylenebilir
Bu durumda 3.373,00.-TL olarak belirlenen zararın 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında, banka müşterisinin 10.119,00.-TL tazminat hakkı olduğu ifade edilebilecektir.

İHTİYAÇ KREDİLERİNDE ÇEKTİĞİNİZ KREDİ TUTARININ ASGARİ %7’Sİ TUTARINDA TAZMİNAT SÖZ KONUSU
c
Rekabet Kurulu kararına göre bir dönem için, ihtiyaç kredilerinin faizlerinde suni olarak 10 baz puan arasında (0,10) bir faiz artırımı yaşanmıştır. Bu durumda, 36 ay vadeli olarak kullanılan ihtiyaç kredisi faizlerinde 0,10’luk bir zarar miktarı esas alınarak hesaplama yapılmalıdır.

Örnek III
20.000,00.-TL 36 ay vadeli ihtiyaç kredisi çekildiğinde,
10 baz puan kartel faizi kadar zarar hesabı yapılırsa,
%1.0 faizle (serbest piyasa için kabul edilen faiz oranı) çekilirse 24.748,00.-TL eder.
%1.10 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 25.256,00.-TL eder.

Aradaki fazladan alınan faizin 20.000,00.-TL lik 36 ay vadeli ihtiyaç kredisine yansıyan tutarı 25.256,00-TL – 24.784,00.-TL = 508,00.-TL’ye karşılık gelmektedir.

508,00.-TL olarak belirlenen zararın 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında ise; 20.000,00.-TL ihtiyaç kredisi çeken bir vatandaşın 1.524,00.-TL tazminat hakkı olacağı ifade olunabilir.

Yukarıda yer alan örnekler asgari değerler üzerinden yapılan ortalama hesaplamalardır. Bu sebeple benzeri olarak kullanılan kredilerin tarihlerinin, oran ve süreleri ile kredi sözleşmesi içeriğinin ayrıca farklılıklar gösterebileceğine dikkat edilmelidir.

Son olarak yöneltilecek tazminat taleplerine konu davalarda uğranılan zararın hesaplanması alanında uzman bilirkişilerce yapılacak olup, bu durum davanın son derece teknik bir dava türü olan ‘Belirsiz Alacak Davası’ şeklinde görülmesini gerektirmektedir.

YUKA HUKUK VE DANIŞMANLIK BÜROSU
info@yukahukuk.com